NEFSİ MÜDAFA NEDİR? TCK M.25 (Meşru Savunma ve Zorunluluk Hali

Madde tanımında meşru müdafaa “nefsi müdafaa” şu şekildedir;

“Gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hal ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez.

Gerek kendisine gerek başkasına ait bir hakka yönelik olup, bilerek neden olmadığı ve başka suretle korunmak olanağı bulunmayan ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak veya başkasını kurtarmak zorunluluğu ile ve tehlikenin ağırlığı ile konu ve kullanılan vasıta arasında orantı bulunmak koşulu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez.” şeklinde tanımlanmıştır.

Bilinen adıyla meşru müdafaa (nefsi müdafaa) , kanundaki tanımıyla meşru savunma tanım olarak kişinin kendisine yönelmiş gerçekleşmekte olan, gerçekleşmesi veyahut da tekrarı kaçınılmaz olan haksız bir saldırıyı hal ve koşullara göre orantılı bir biçimde defetmesidir. Burada önemli olan nokta yönelmiş bulunan fiilin “haksız” olması ve bu fiili önlemek ya da durdurmak için kullanılan “vasıta” ve karşı fiilin size yöneltilen “haksız” fiil ile orantılı olmasıdır. Kişi hukuk kuralları çerçevesinde kendi hatasından faydalanamaz. Örnek vermek gerekecek olursa bir başkasının hakkını ihlal edecek fiili bir davranışta bulunulması üzerine ilgilinin “hakkını” kullanarak sizin davranışınızı durdurmaya yönelik fiilleri karşısından “meşru savunma” hükümlerinden faydalanmanız mümkün olmayacaktır.

Diğer yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.

The post NEFSİ MÜDAFAA ( MEŞRU MÜDAFAA) first appeared on Aksaray Avukat İbrahim Tıpırdamaz.

Birinin sizi sosyal medya üzerinden sürekli olarak mesaj atarak rahatsız etmesi ya da rızanız dışında bir yerden bir yere giderken sürekli olarak fiziken takip etmesi herhangi bir hakaret, taciz ve sair içermese dahi TCK m 123/A kapsamında Israrlı Takip Suçu’nu oluşturacaktır. Suçun tanımı maddenin ilk fıkrasında şu şekilde yapılmıştır; “Israrlı bir şekilde; fiziken takip etmek ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle bir kimse üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşmasına ya da kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe duymasına neden olan faile altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.”

Niteliği itibariyle kasten işlenebilen suçlardan olup taksirle işlenmesi mümkün değildir. İlgili fiil ya da fiillere maruz kalınması halinde mağdurun şikayeti aranmaktadır.

Daha fazla konu hakkında bilgi sahibi olmak için sayfamızdaki diğer yazılara da göz atabilirsiniz.

The post SÜREKLİ MESAJLA RAHATSIZ EDİLİYORUM NE YAPMALIYIM? first appeared on Aksaray Avukat İbrahim Tıpırdamaz.

25 Kasım 2023 Tarihli Resmi Gazetede VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ 554 Sıra No ile yayınlanmış ve ilgili tebliğde yeniden değerleme oranı 2023 yılı için % 58,46 (elli sekiz virgül kırk altı) olarak tespit edilmiştir. İlgili Tebliğin içeriği şu şekildedir;

“Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrasına göre, yeniden değerleme oranı, yeniden değerleme yapılacak yılın Ekim ayında (Ekim ayı dâhil) bir önceki yılın aynı dönemine göre Türkiye İstatistik Kurumunun Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksinde meydana gelen ortalama fiyat artış oranı olup bu oranın Hazine ve Maliye Bakanlığınca Resmî Gazete ile ilan edilmesi gerekmektedir.

Bu hüküm uyarınca yeniden değerleme oranı 2023 yılı için % 58,46 (elli sekiz virgül kırk altı) olarak tespit edilmiştir.

Öte yandan, bu konuda daha önce yayımlanmış olan Tebliğler de yürürlükte bulunmaktadır.

Tebliğ olunur.”

Bilindiği üzere HMK gereğince her yıl dava ve mahkemeler için belirlenen parasal sınırlar bir önceki yılın değerleri üzerinden yeniden değerleme oranına göre artışa uğrayıp güncellenmektedir. Yukarıda belirtildiği üzere Resmi Gazete de ilgili tebliğ de bu yıl için yeniden değerleme oranı belirlenmiş olup yayınlanmıştır.

Yeniden Değerleme Oranı (%58,46) esas alınmış ve 2024 yılı parasal sınırları şu şekilde güncellenmiştir:

Senetle ispat sınırı: 23.450 TL 

Yerel mahkeme kesinlik sınırı: 28.250 TL

Temyiz sınırı: 378.290 TL

Temyizde duruşma sınırı: 567.520 TL

İcra Mahkemelerinde yerel mahkeme kesinlik sınırı: 66.090 TL

2024 yılı parasal sınırları bu şekilde güncellenmiştir.

Daha fazla konudan haberdar olmak için sitemizi gezebilirsiniz.

The post 2024 YILI DAVA VE MAHKEMELER İÇİN PARASAL SINIRLAR first appeared on Aksaray Avukat İbrahim Tıpırdamaz.

a) Daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması,
b) Suçu işledikten sonra yargılama sürecinde gösterdiği pişmanlık dolayısıyla tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede bir kanaatin oluşması,
gerekir.” denilmektedir.

Madde metni toplamda 8 fıkradan oluşmakta olup içeriğinde sırası ile şunlardan bahsedilmektedir;

Ertelemenin tanımı,

Koşulları,

Uygulanış biçimi ve diğer etkenlerden bahsedilmektedir.

Hapis cezasının ertelenmesi başlıklı 51. maddenin 7. fıkrasında “Hükümlünün denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere, infaz hâkiminin uyarısına rağmen, uymamakta ısrar etmesi halinde; ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilmesine infaz hâkimliğince karar verilir.” denilmektedir.

Halk arasında pek bilinmeyen konulardan birisi de alkollü araç kullanmanın “Trafik güvenliğini tehlikeye atmak suçunu oluşturacağı” her ne kadar madde metninde kasıtlı suç olarak bahsedilmese de niteliği itibariyle “kasten” işlenebilen suçlardan olduğu gerekçesiyle ertelenen cezanızın infazı ile ya da açıklanması geri bırakılan hükmünüzün açıklanması ile karşı karşıya kalınabileceği dikkate alınmalıdır.

Diğer yazı ve içeriklerimiz için: https://www.ibrahimtipirdamaz.av.tr/

The post ERTELEME first appeared on Aksaray Avukat İbrahim Tıpırdamaz.

Yağma Suçu TCK 148. Madde de düzenlenmiştir ve madde metni şu şekildedir;

“Yağma
Madde 148- (1) Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak, bir malı teslime veya malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılan kişi, altı yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Cebir veya tehdit kullanılarak mağdurun, kendisini veya başkasını borç altına sokabilecek bir senedi veya var olan bir senedin hükümsüz kaldığını açıklayan bir vesikayı vermeye, böyle bir senedin alınmasına karşı koymamaya, ilerde böyle bir senet haline getirilebilecek bir kağıdı imzalamaya veya var olan bir senedi imha etmeye veya imhasına karşı koymamaya mecbur edilmesi halinde de aynı ceza verilir.

(3) Mağdurun, herhangi bir vasıta ile kendisini bilmeyecek ve savunamayacak hale getirilmesi de, yağma suçunda cebir sayılır.”

https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5237.pdf

Yağma suçu bileşik suçlardandır yani burada birden fazla suç fiili olmasına rağmen biri diğerinin unsurunu ya da ağırlaştırıcı nedenini oluşturduğu için tek suç fiili olduğu kabul edilir . Bu suçlar madde metninden de anlaşılacağı üzere şu şekildedir.

Hem cebir(zor) kullanma yada tehdit etme hem de bir malı zorla teslime yada alınmasına karşı koymamaya mecbur bırakma fiilleridir. Yağma suçu genel olarak toplumumuzda GASP olarak bilinmektedir. Yağma suçunu hırsızlık suçundan ayıran temel unsur cebir veya tehdit kullanılması durumudur.

Niteliği itibariyle yağma suçu kasten işlenebilen suçlardandır. Yağma suçunun yargılaması ağır ceza mahkemesinde gerçekleşmektedir. Sonuç cezanın yüksekliği ciddiye alınmalıdır.

Ayrıca, Anayasa Mahkemesini HAGB hakkındaki kararıyla ilgili yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

https://www.ibrahimtipirdamaz.av.tr/hagb/

The post YAĞMA SUÇU first appeared on Aksaray Avukat İbrahim Tıpırdamaz.

HAGB kısaltması “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” anlamına gelmektedir. HAGB, CMK Md. 231 ve devamında “hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması” şeklinde düzenlenmiştir. İlgili madde metninde hükmün açıklanmasının geri bırakılması açıkça anlatılmıştır . Yine madde metninde uygulama alanları ve koşulları açıkça anlatılmıştır. İlgili madde metninde de belirtildiği üzere HAGB kararı verilebilmesi için bazı temel şartlar vardır;

CMK Md. 231/6 da belirtildiği üzere bu şartlar şunlardır;

“Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar
verilebilmesi için;
a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,
b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz
önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,

c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan
önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,

gerekmektedir, ayrıca sanığın kabul etmemesi halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemez. ”

Madde metnine bakılacak olursa şartlar gayet açıktır. Sanık daha önce kasıtlı suçtan mahkum olmuş bulunmamalıdır. Mahkeme aşamasında tutum ve davranışları olumlu olmalıdır. Mahkeme de yeniden suç işlemeyeceği kanaatini oluşturmalıdır. Ayrıca kendisi hakkında HAGB kararı verilmesine rızası olmalıdır. Maddenin AYM tarafından iptal edilmesi sonucunda;
Karar resmi gazete de yayınlandıktan 1 yıl sonra HAGB kurumu sona erecektir. İlgili tarih itibariyle yapılan yargılamalarda HAGB’ ye hükmedilemeyecektir.

The post AYM HAGB KARARI first appeared on Aksaray Avukat İbrahim Tıpırdamaz.

Kiracı hakları ve kiraya verenlerin sahip olduğu haklar merak konusudur. Evini kiraya veren ev sahibi de olsanız evi kiralayacak kiracı da olsanız ev kiralama sürecinde haklarınızın ve borçlarınızın neler olduğunu bilmeniz oldukça önemlidir. Bir kiracı olarak ev sahibi kiracıyı hangi şartlarda çıkarabilir? Veya ev sahibi olarak kiracıyı çıkarabilir miyim? Gibi soruların yanıtlarını hem ev sahibi hem de kiracı bilmeli, haklarına ve borçlarına ehil olmalıdır. Aksi taktirde hem kiracı hem de kiraya veren olarak istenmeyen durumlarla karşılaşabilirsiniz. Bu makalemizde kiracıların hakları başlığı altında en önemlilerinden bahsedeceğiz.

Tabi ki hatırlatmakta fayda var. Her sözleşme ve her somut olay kendi içinde değişkenler barındırır. Burada bahsedeceğimiz şartlar ve noktalar tam anlamıyla sözleşmenize uymayabilir. Bunu da göz önüne almanız gerekmektedir.

Kiracının Hakları ve Borçları Nelerdir?

Borçlar Hukukumuz gereğince kiracı ve ev sahibi arasındaki kira sözleşmesi artık senet usulü şeklinde işlemektedir. Kiracının bir mülkü kiralamadan önce kira sözleşmesini en ince detayına kadar okuması ve düzenletmesi yararına olacaktır.

Söz konusu ev sahibinin kiracıya karşı olan sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir. Bu sorumluluklar ayrıca yasalar tarafından koruma altına alınmıştır. Kiracı, ev sahibi ile problem yaşarsa, aşağıdaki maddeler ışığında hakkını arayabilir.

Kiraya veren haklı bir sebebi olmaksızın kiracıyı sözleşme dolmadan evden çıkaramaz. Haklı gerekçeler kanunla düzenlenmiş durumdadır. Ayrıca mevzu bahis haklı sebepler aşağıdaki başlıkta açıklanmıştır.

Borçlar Kanunu’nun 301. Hükmü ev sahibini kira sözleşmesinin devamı boyunca mülkü nasıl kiraladı ise o şekilde tutmakla yükümlü kılmaktadır. Bu hükme göre evin tadilat masrafları tamamen malike yani mülk sahibine aittir. Kiracı mülke yapılan masrafı kendi karşılayarak kira bedelinden düşme hakkına sahiptir. Söz konusu tadilatlarda önce ev sahibi ile anlaşmak ve tüm masrafları faturalandırmak yararınıza olacaktır.

Kiracı evin kiralanmasından sonra oluşan kusurlar sebebi ile evden yeterince yararlanamıyor ise bu kusurların giderilmesini ev sahibinden talep edebilir. Ancak burada önemli nokta bu kusurların sözleşmeden sonra ortaya çıkması veya sözleşme esnasında kiracı tarafından bilinmemekte olmasıdır. Eğer kiracı sözleşme esnasında bu kusurları bilerek sözleşme yaptı ise ev sahibinden bu kusurların giderilmesini ücretsiz şekilde talep edemez.

Kira sözleşmeleri, aksi sözleşme ile belirlenmediği taktirde sözleşmenin sona ereceği tarihten on beş gün öncesinde yeni sözleşme hazırlanmamışsa bir yıl uzar.

Kiracı kiraladığı mülkün kullanımını bir başkasına mülke zarar vermemek şartı ile devredebilir. Bunun için mülk sahibinin iznine ihtiyaç yoktur.
Kiracının apartmanda yönetici olması mümkündür.
Sigorta ve vergi benzeri ödemeler sözleşmeden aksine hüküm belirlenmedi ise ev sahibine aittir.
Kiracı kirasını zamanında ödemekle yükümlüdür. Ancak kirayı geciktirir ise ev sahibi cezalı kira vb. eksta ödemeler talep edemez. Bu durumda ev sahibi şartları da oluştu ise tahliye davası açabilir.
Kiracı zamana bağlı yıpranmadan örneğin eskiyen demirbaştan, solan duvarlardan sorumlu değildir. Ev sahibi bunları kiracıdan talep edemez.
Kiracının oturduğu ev, kentsel dönüşüm sebebi ile tahliye edilecekse kiracı devletten iki kiraya kadar kira yardımı alabilir.
Yukarıda bahsedilenlerden tamamı kiracının hakları idi. Gayet tabi kiracıların hakları bunlardan ibaret değil ancak bunlar en önemlileri.

Kiracının sorumluluklarına gelmek gerekirse:

Kirayı zamanında ödemek: Kiracının en önemli sorumluluğudur. Kiranın aynı yıl içerisinde iki ay geciktirilmesi durumunda ev sahibi tahliye davası ile kiracıyı çıkarabilir.

Mülke zarar vermemek: Kiracının bir diğer sorumluluğu ise mülke zarar vermemektir. Kiracı eve zarar vermemeli ve kendi evi gibi özen göstermelidir. Ancak olağan yıpranmalardan ve eskimelerden kiracı sorumlu değildir.
Gayet tabi kiracının sorumlulukları bunlardan ibaret değildir. Kiracının kanundan ve sözleşmeden doğan pek çok sorumluluğu bulunmaktadır.

Ev Sahibi Kiracıyı Çıkarabilir Mi?

İlk olarak şu detaydan bahsedelim. Eğer kiracı konumundaysanız ve kira sözleşmesinden doğan borçlarınızı eksiksiz olarak yerine getiriyorsanız, kiracıların hakları gereği normal şartlarda on yıl dolmadan ev sahibiniz sizi kural olarak çıkaramaz. Ancak bazı istisnai durumlar bulunmaktadır. Her olayın kendine haz şartları bulunduğunu da hatırlamakta fayda var. Bu sebeple bizimle iletişime geçerek daha detaylı bilgi alabilir ve olayı kendi özel şartları içinde değerlendirebilme imkânı bulabilirsiniz.

İlk olarak ev sahibinin kiracıyı çıkarabilmesi için gerekli ve haklı sebeplerinin olması gerekmektedir. Çünkü normal şartlarda kiracı kendiliğinden çıkmadığı sürece ev sahibinin kiracıyı çıkarması pek mümkün değil. Bunun nedeni özellikle son yıllarda ülkemizdeki mevzuatın kiracıyı ve tüketiciyi koruma odaklı düzenlenmesi ve değiştirilmesi. Ancak bazı durumlarda ev sahibi kiracıya tahliye davası açabilir ve kiracıyı mülkten çıkarabilir. Bu durumlar ise şu şekildedir:

Ev sahibi eve kendi veya yakın çevresi oturacaksa ya da eve ihtiyacı varsa: Ev sahibi eve kendisi, annesi, babası, çocuğu veya yakın çevresi oturacaksa kiracıya ev sahibi sıfatı ile tahliye davası açabilir. Ancak bu davanın açılabilmesi için iki önemli şartın sağlanması gerekir. Bu şartlardan ilki mevcut kira sözleşmesinin süresinin bitmesi, ikincisi ise eve gerçekten ihtiyaç olduğunun kanıtlanmasıdır.
Yukarıda bahsedilen şartların sağlanması ile beraber ev sahibi ihtiyaç talebi ile tahliye davası açarak kiracıyı çıkarabilir. Tahliye kararının çıkması ile beraber tahliye edilen evi kira sözleşmesinde belirtilen süre boyunca kiraya verilmesi yasal olarak mümkün değildir. Aksi halde kiracı on iki aylık kira bedelini tazminat olarak kiraya verenden talep edebilir.

Kiracının kirayı geciktirmesi: Bilindiği üzere kiracının en önemli borcu kira ödeme borcudur. Eğer kiracı aynı yıl içerisinde kiranın ödenmesini iki kez geciktirir ise ev sahibi sözleşmenin bitimi ile tahliye davası açabilir. Ancak bu davanın açılabilmesi için ev sahibinin kiranın geciktiği iki ayda da ihtar göndermesi yani kiranın geciktiğini kanıtlaması gerekir. Bu durumunda açılacak tahliye davası ile ev sahibi kiracıyı çıkartabilir.

Kira sözleşmesinin onuncu yılını doldurması: On yıllık sürenin sonunda ev sahibi kiracıyı yasal olarak evden çıkartabilir. Bunun için ev sahibinin sözleşmenin onuncu yılını tamamlamasından üç ay önce kiracıya yazılı olarak evi tahliye etmek istediğini bildirmesi gerekmektedir. Bu durumda ev sahibinin, kiracının tutacağı yeni en için emlakçı ücretini veya nakliye ücretini karşılaması gerekmektedir. Yahut ev sahibi alternatif olarak kira bedelinin farkını kiracıya ödeyebilir.
Aynı ilçede kiracının evinin bulunması: Ev sahibi, kiracının aynı ilçe içinde kendisine ait bir dairesi bulunması durumunda tahliye davası açabilir. Bu durumda tahliye davasının kira sözleşmesinin bitiminden en fazla bir ay sonra açılması gerekir.

Kiracı Hakları

Kiraya verenle kiracı arasındaki ilişki Türk Borçlar Kanunu uyarınca düzenlenir. Kira sözleşmeleri ile ilgili açıklamalar kanunun 299. Maddesinde kendisine yer bulur. Kiraya veren ve kiracı arasındaki sözleşme yazılı ya da sözlü olarak yapılabilir.

Yazılı sözleşmeler taraflar arasında uyuşmazlık yaşanması halinde delil niteliğine haiz olduğundan önemlidir. Bununla birlikte kira sözleşmeleri sözlü olarak yapıldığında da geçerlidir. Sözleşme kapsamında kiraya verenin yerine getireceği yükümlülüklerin yanı sıra kiracı da kira bedelini ödemeyi taahhüt etmektedir.

Kontrat olarak da bilinen kira sözleşmeleri yapılırken kanunda öngörülen şekil şartına uygun hazırlandığında resmi bir nitelik taşır. Hukuki uyuşmazlıklar söz konusu olduğunda kira sözleşmesi ispat değerine sahiptir. Kiracıların sözleşme kapsamında kiraya verenden talep edebileceği çok sayıda hak bulunur.

Kiracı Hakları Nelerdir?

Kiracı hakları şunlardır:

Kiracı kiraladığı taşınmazda kullanıma engel durum tespit ettiğinde kira sözleşmesi süresi içerisinde bunun düzeltilmesini talep edebilir.
Olağandışı hallerde kira bedelinde indirim talep etme hakkı vardır.
Taşınmazı teslim ederken kiraladığı şekli ile teslim ettiğinde buna mukabil depozitosunu geri alma hakkı bulunur.
Kira bedeli belirlenirken sözleşmede kararlaştırılan kira artış oranına uymayı isteme hakkı vardır.
Kiralanan taşınmazın kullanım maksadına uygun olarak teslim alınması hakkı kiracı haklarından biridir.
Kiralanan taşınmaz geç teslim edildiği takdirde uğranılan zarar kiraya verenden tazmin edebilme hakkı da kiracıya tanınan haklar arasındadır.
TBK kapsamında kiralayan kendisine yüklenen edimleri ifa etmediğinde kiracı sözleşmeyi feshedebilir.
Taşınmaz kullanılırken oluşan yan giderleri kiraya verenden talep etme hakkı bulunur.
Sözleşme süresi içerisindeyken kiralanan taşınmazı kullanma hakkı vardır.
Haklı bir gerekçe olmadan sözleşme süresi boyunca kiralanan taşınmazdan çıkarılmama hakkını kiracı kullanabilir.
Kiralayandan yazılı izin alınmak sureti ile kiralanan taşınmazı alt kiraya verebilme hakkı da kiracıya tanınan haklar arasında yer alır.

Kontratsız Kiracı Hakları

Kira sözleşmeleri Türk Borçlar Kanunu uyarınca hazırlanır ve karşılıklı irade beyanı sözleşme sırasında esas alınır. Kira sözleşmesi yazılı olabileceği gibi sözlü şekilde de tesis edilebilir. Yazılı ve sözlü kira sözleşmeleri kanun uyarınca geçerli kabul edilmektedir.

Sözleşme yazılı olarak yapılmadığında kiracının sahip olduğu haklar yazılı sözleşmede yer alanlarla aynıdır. Kiraya verenle kiracı arasında bir uyuşmazlık yaşanması durumunda tarafların dilekçe hazırladıklarında dayanak olarak gösterdikleri delillerle vakıayı ispatlayabilmesi söz konusu olur.

Oturduğu Evi Satılan Kiracının Hakları

Kiracının oturduğu ev satıldığında sözleşme süresi sonlanana kadar yeni malikle kurulan ilişki eski malikle olan haliyle devam eder. Türk Borçlar Kanunu 310-311 bu konuya ilişkin düzenlemeleri içerir. Kira sözleşmesi mevcut hali ile sözleşme sonuna kadar korunur.

Bununla birlikte yeni malik sözleşmeyi süresi geldiğinde sonlandırma hakkına sahip olur. Sözleşme süresi dolmadan yeni malik kiracıyı tahliye edememektedir. Sözleşme süresinin bitiminden önce kiracıya yazılı bildirim yaparak yeni malik evin tahliye edilmesini kiracıdan talep edebilir.

Kentsel Dönüşüm Çerçevesinde Kiracı Hakları

Kentsel dönüşüm özellikle deprem riski altında olan bölgelerde daha da önemli hale gelen bir problemdir. Bu kapsamda Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yürüttüğü çalışmalar bulunmaktadır. Kentsel dönüşüm kapsamında yer alan riskli binalar yıkılacağı zaman kiracıların da tıpkı malikler gibi yapıyı süresi içinde terk etmesi zorunludur.

Kiracı yapıyı terk etmediğinde Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüklerine bildirilmeleri gerekir. Riski yapıyı tahliye etmeyen, iş ve işlemleri engelleyen kiracıya yönelik olarak işlenen fiil ve halin durumuna bağlı olarak Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

Kanun kapsamında kiracılar riskli binayı tahliye edecekleri zaman bir defaya mahsus olmak üzere taşınma masrafları göz önünde bulundurularak kira yardımı alabilmektedir. Kiracı kira yardımı almak istediğinde Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne ilgili belgelerle birlikte başvurması gerekir.

Kiracıdan istenecek belgeler ise nüfus cüzdanı fotokopisi, kiracı üzerine kayıtlı herhangi bir fatura ya da riskli yapıda oturduğuna dair nüfus müdürlüğünce hazırlanan adrese dayalı nüfus kayıt numunesi, konutun tahliye edildiğini gösteren ve yeni adresini beyan edebileceği adrese dayalı nüfus kayıt örneğidir.

1 Yıllık Kiracı Hakları

Kira sözleşmesi yapılması durumunda kiracı hakları da gündeme gelir. Sözleşme yazılı ya da sözlü olduğunda kiracıya tanınan haklarda bir değişiklik olmaz. Kanunda öngörülen kiracı hakları 1 yıllık ya da 5 yıllık fark etmeksizin tüm kiracılar için geçerlidir. Bununla birlikte 10 yıllık kiracı hakları söz konusu olduğunda kiraya verenin sözleşme bitimine 3 ay kala bildirim yapmak sureti ile sözleşmeyi feshetme hakkı vardır.

Bir yıl sonunda sözleşme bittiğinde kiracı tarafından sonlandırılmazsa ve kiraya veren de haklı bir nedene ve kanunda sınırlı tutulan gerekçelere sahip değilse sözleşme kendiliğinden devam eder. Türk Borçlar Kanunu kapsamında kiracıların haklarının daha fazla gözetildiği görülmektedir. Kiraya verenin sözleşmeyi sonlandırabilmesi için hukuki açıdan geçerli sebepleri olması gerekir.

Konut kiralamalarında genellikle sözleşme yapılırken 1 yıllık olarak düzenlenmektedir. Süre sonunda tarafların sözleşmeyi karşılıklı olarak sonlandırmaması durumunda sözleşme kendiliğinden devam eder. Kira sözleşmesinin bitmesi durumunda kanun kiracıdan yana olurken kiralayan belirli koşullarda kiracıyı tahliye edebilme hakkına sahiptir.

Kiraya veren tahliye taahhütnamesine sahip olduğunda, kiracı 10 yıllık süreyi doldurduğunda, taşınmazda yenilenme, inşa veya imar söz konusu ise kiracıyı kanun yoluna başvurarak çıkarabilir. Kiracının kirasını ödememesi durumunda da kiraya veren haklı sebeplere dayanarak tahliye davası açabileceği gibi icra takibi de başlatabilir.

5 Yıllık Kiracı Hakları

6908 sayılı Türk Borçlar Kanunu kapsamında kiraya veren ve kiralayan arasındaki ilişki sözleşme ile düzenlenir. Bu sözleşme yazılı ya da sözlü olarak hazırlanabilir. Sözleşme, her iki durumda da geçerlilik taşır.

Kanun daha ziyade kiracılardan yana bir tavır takınırken kiralayan açısından da haklarının suiistimal edilmemesi için birtakım tedbirler alır. Kiraya veren kiracıyı dilediği şekilde sınırsız bir serbesti içinde tahliye edebilme hakkına sahip değildir.

Kiraya veren kanunda öngörülen sebepler oluşmadan kiracıyı dilediği gibi tahliye edemez. Ayrıca tahliye etmek istediğinde kanundaki sınırlı sayıda gerekçeye de sahip olması istenir. Çatılı iş yerinin yanı sıra konut kiralaması yapılırken sözleşme süreli ise ve süre sonuna gelindiğinde sözleşme kendiliğinden sonlanmaz.

Kiraya verenin noter kanalı ile kiracıya sözleşme bitiş tarihinden 15 gün önce bildirim yapması gerekmektedir. Bu kural 5 yıllık kiracı için de geçerlidir. Kiraya veren süresi içinde bildirim yapmadığı takdirde sözleşme kendiliğinden bir yıl daha uzar.

10 Yıllık Kiracı Hakları

Kiracı taşınmazı 10 yıldır kullanıyor ise kiraya veren sözleşme bitimine 3 ay kala noter kanalı ile tebligat gönderdiğinde kiracı sözleşme sonunda taşınmazı boşaltmakla yükümlü olur. Kiracının taşınmazı boşaltmadığı hallerde kiraya veren tahliye davası açarak kiracıyı çıkarabilir.

Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından çözülen bu uyuşmazlık sebebi ile kiracı kısa sürede tahliye edilebilmektedir. Görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise kiracının yerleşim yeri mahkemesi ya da kira sözleşmesinin ifa edilmiş olduğu yer mahkemesidir.

20 Yıllık Kiracı Hakları

Geçerli bir kira sözleşmesine taraf olanlardan biri kiracıdır. Diğer taraf ise kiraya veren olarak adlandırılır. Kiraya verenle kiracı arasındaki kontrat sözlü ya da yazılı olmasına bakılmaksızın Türk Borçlar Kanunu kapsamında değerlendirilir.

Taraflar sözleşme uyarınca karşılıklı hak ve yükümlülüklere sahip olurken kanun kiracıdan yana tavır sergilemesi ile de dikkat çeker. Bununla birlikte kiraya verenin haklarının suiistimal edilmesine de müsaade etmez.

Türk Borçlar Kanunu 6098 sayı ile yürürlükte olurken 299. Maddesi kapsamında kira sözleşmelerinin özellikleri belirlenmiştir. Kira sözleşmesi ile sözleşmeye taraf olanlar borç yükü altına girer. Karşılıklı hak ve yükümlülükler kanunla güvence altına alınır.

Kiracı kanunun öngördüğü hakları kullanabilir. Kiraya verenin kiracıyı çıkarabilmesi için hukuki dayanağının olması icap eder. Kiracının kirasını ödememesi, tahliye taahhütnamesi imzalanmış olması gibi gerekçeler kiracının tahliyesinde geçerlidir.

Kiracıların Hakları 2023

Kiracı kiralananı talep etme hakkına sahip olan taraftır. Kiraya verenin kiralananla ilgili olarak ödemekle yükümlü olduğu sigorta, vergi ve benzeri borçlar sözleşmede aksi belirtilmediği sürece kendisine aittir. Kiraya veren yan giderleri ödemekle yükümlü olurken kiracının kiraya verenden bunu talep etme hakkı bulunur.

Kiralanan ayıplı olarak teslim edildiğinde ya da sonradan ayıplı hale geldiğinde kiracı ayıbın giderilmesini isteme hakkına sahip olan taraftır. Bu ayıbın makul bir sürede giderilmesini talep etme hakkı da kiracıya tanınan haklardan biridir.

Taşınmaz kiralarında kiracının sahip olduğu bir diğer hak da kira sözleşmesi ile kiracılık hakkının tapu siciline kaydedilmesi hakkıdır. Üçüncü kişilerin kiralanana yönelik ve kiracının haklarına zarar verecek girişimlerinde kiracı kiraya verenden davayı üstlenmesini talep etme hakkına sahiptir. Kiraya veren kiracının uğradığı zararı gidermekle mükelleftir.

Kiralanandaki kusurlar kiraya verenin sorumluluğunda olmadığı takdirde kiraya veren bunu ispatlamakla yükümlüdür. Aksi durumda taşınmazdaki ayıptan kaynaklanan zararı kiracıya ödemekle yükümlüdür.

Kiracı Hakları Hangi Kanunda Düzenlenmiştir?

Kiraya verenle kiracı arasında kurulan ilişki Türk Borçlar Kanunu kapsamında görülür. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 11.01.2011 yılında 4.02.2011 tarihli Resmî Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanun, 27836 sayı numarası ile yayımlanmıştır.

Kanun uyarınca kiracıların sahip olduğu hakların yanı sıra kiraya verenlerin de hak ve yükümlülükleri açıklanır. Kiraya veren ve kiracı uyuşmazlıkları söz konusu olduğunda kanuna göre hareket edilir.

Ev Sahibinin Hakları

Ev sahibinin hakları şunlardır:

Kiraya veren olarak da ifade edilebilen ev sahibi kiracıdan kira bedelini ödemesini talep etme hakkına sahiptir.
Kiraya veren kira ödemesinin süre bitiminde ve her ayın sonunda kira tutarını ve yan giderleri kiracıdan ödemesini talep edebilir.
Kiracı kira bedelini yatırmadığında kiraya veren yazılı bir süre verdikten sonra bu yasal sürenin bitiminde kiracıyı tahliye edebilme hakkına sahiptir.
Ev sahibinin haklarından biri de kiracının kiralananın olağan kullanımından doğan temizlik ve bakım masraflarına katlanmasını istemektir.
Kiralananda giderilmesi gereken ayıplar varsa ve bu durum ev sahibine bildirilmemiş ise gecikme söz konusu olduğunda kiracıdan bu masraflara katlanması talep edilebilir.
Ev sahibi bakım, sonraki kiralama ya da satış söz konusu olduğunda zorunluluk halinde taşınmazı üçüncü kişilere gezdirme hakkını kullanabilir.

İş Yeri (Dükkân) Sahibinin Hakları Nelerdir?

Dükkân niteliğine haiz olan taşınmazlarda iktisadi ve ekonomik faaliyetlerin yapılması durumunda çatılı iş yerleri için geçerli olan kanun maddeleri uygulanır. Bu kapsamda Türk Borçlar Kanunu 399. Maddesi uyarınca öngörülen hükümlere göre hareket edilmektedir.

Kiraya veren bu kanun kapsamında kiracısını kanunda ön görülen hallerin oluşması durumunda çıkarabilir. Yapılan sözleşmenin belirli süreli olması halinde süre sonunda sözleşme kendiliğinden sonlanmaz. Kiraya verenin sözleşme bitimine 15 gün kala bildirim yapması ve bunu noter kanalı ile yazılı şekilde gerçekleştirmesi gerekir.

Aksi durumda sözleşme kendiliğinden 1 yıl daha devam eder. Kiracı taşınmazı boşaltmak isterse kanun kiracıya sözleşme bitimine 15 gün kala yazılı bildirim yapması halinde sözleşmeyi feshetme hakkı tanır. Kiraya verenin sözleşmeyi feshedebilmesi için hukuki dayanaklarının olması gerekirken kanun yoluna başvurması da zorunludur.

Kiraya veren sınırsız haklara sahip değildir ve sahip olduğu hakları da rastgele kullanamamaktadır. Fesih bildirimi yolu ile sözleşmeyi sonlandırma hakkı yalnız kiracıya ait bir hak olup kanunda bu konuya yer verilmiştir. Kiraya verenin kiracıyı tahliye edebilmesi için kanunda öngörülen koşullar şunlardır:

Kiracının kirayı ödememesi,
Kiraya verenin elinde tahliye taahhütnamesinin olması,
10 yıllık sözleşme süresinin bitmesine 3 ay kala kiraya verenin kiralayana yazılı bildirim yapması.

The post Kiracı Hakları Kontratlı ve Kontratsız Kiracı Hakları first appeared on Aksaray Avukat İbrahim Tıpırdamaz.

Maddi vergi hukuku, vergi borcuna ilişkin hak ve ödevlerin doğması, son bulması ve bunların tabi olduğu hukuki ilkeleri düzenler. Şekli vergi hukuku ise şekle dair ödevlerin incelendiği, düzenleme altına alındığı alt daldır. Şekli vergi hukuku, hükümleri itibariyle maddi vergi hukukuna kıyasla daha genel kapsamlıdır. Vergi hukukunun asli kaynağı ise 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’dur.

Vergi hukuku; vergi ödevinin vasfına, vergi borcunun doğmasına ve son bulmasına dair maddi ve şekli hukuk kurallarını ihtiva eden, inceleyen ve düzenleyen hukuk dalıdır. Özel – kamu hukuku tasnifinde kamu hukuku içinde yer alır; zira, devletin egemenliğinden doğan otoritesi kullanılarak vergilendirme işlemi icra edilir. Anayasa hukuku, idare hukuku, ceza hukuku, muhakeme hukuku ve devletler genel hukuku gibi kamu hukuku içinde yer alan hukuk dallarıyla yakından ilişkilidir.

Vergi hukukunu genel vergi hukuku ve özel vergi hukuku olmak üzere iki başlıkta incelemek yerinde olacaktır. Genel vergi hukuku; vergi hukukunun tamamına dair ve bilumum vergilerde uygulanacak temel kurallar ve ilkeler, vergilendirmeden doğan uyuşmazlıklar, vergi borcu ve vergi ilişkisinin vasfı, vergi borcunun doğması ve son bulması hususları incelenir. Özel vergi hukukunda ise konularına göre tek tek vergiler incelenir ve bunları hüküm altına alan yasalar tanzim edilir.

The post Vergi Hukuku first appeared on Aksaray Avukat İbrahim Tıpırdamaz.

Geniş anlamda sözleşme ise işbu hukuki işlemle birlikte tesis edilen hukuki ilişkidir. Sözleşmeler hukuku, sözleşmelere ilişkin kuralları, ilkeleri, usul ve esasları inceleyen ve düzenleyen hukuk dalıdır. İş sözleşmeleri, reklam sözleşmeleri, alım satım sözleşmeleri, şirket ana sözleşmeleri, kira sözleşmeleri, franchising sözleşmeleri ve e – ticaret sözleşmeleri, sözleşmeler hukukunun inceleme alanına giren ve uygulamada sıkça karşılaşılan sözleşmelerden bazılarıdır.

Borçlar hukukuna temel teşkil eden ve önemli bir bölümü oluşturan sözleşmeler hukukunun bağlayıcı ilkeleri; sözleşme yapma – yapmama hürriyeti (sözleşme serbestisi), tarafların iradeleri ve sözleşme hükümleri çerçevesinde hakların koruma altına alınması ilkeleridir. Sözleşmeler hukukuna hakim olan temel ilkelerin hüküm altına alındığı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, sözleşmeler hukukunun asli kaynağıdır.

En az iki gerçek veya tüzel kişinin karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla tesis edilen hukuki işleme “sözleşme” denir. Sözleşme ile birlikte birtakım haklar ve yükümlülükler doğar. Herkes, sözleşme yapma hakkını haizdir. Nitekim 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyet Anayasası’nın 48. maddesi, bireylerin sözleşme yapma özgürlüğünü güvence altına almaktadır.

Sözleşme tarafları, genel hukuk kurallarına aykırılık teşkil etmediği takdirde, istedikleri konuda irade beyanında bulunabilir, sözleşme düzenleyebilir. Yaşamın doğal seyri içinde pek çok ilişkinin temelini sözleşmeler oluşturur. Sözleşmeler hukuku, sözleşmelerden doğan hukuki ilişkilerin incelendiği, kuralların belirlenerek tanzim edildiği hukuki disiplindir.

The post Sözleşmeler Hukuku first appeared on Aksaray Avukat İbrahim Tıpırdamaz.

• Sosyal Sigorta Hukuku

Sosyal sigortaları inceleyen hukuk alt dalıdır. Sosyal sigortalar, mevcut piyasa koşullarında sigorta güvencesine sahip olmak adına gereken maddi imkanı elinde bulundurmayan kişilerin teminat altına alınması için kamu eliyle yapılan sigortaları ifade eder. Sosyal sigortalar, temelde kamu yararını amaçlar. Sosyal sigorta türleri, sosyal sigorta yapan kurumlar, sosyal sigortadan faydalanma şartları vs. hususlar, sosyal sigorta hukukunun başlıca inceleme alanlarıdır.

• Özel Sigorta Hukuku

Özel sigorta hukuku; tarafların serbest iradeleriyle kurdukları sigorta sözleşmeleriyle tesis edilen, kişileri para ile ölçülebilen bilumum menfaatini teminat altına almak adına özel hukuk hükümlerine tabi olan sigorta ilişkisini inceler, düzenleme altına alır. Bu bağlamda, özel hukuka tabi olarak düzenlenen sigorta sözleşmeleri, özel sigorta hukukunun konusunu teşkil eder. Sigorta sözleşmesi hükümleri, sözleşmenin akdi, sigorta sözleşmesi türleri, sigortacılık faaliyetleri vs. konular da özel sigorta hukukunun inceleme alanına giren başlıca hususlardır.

Sigorta Sözleşmesi

Sigorta sözleşmesi, sigorta ettiren ve sigortacının karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanları ile kurulan, rızai bir sözleşmedir. İşbu sözleşme, tam iki tarafa borç yükler. Sigorta sözleşmesi ile sigorta ettiren prim ödeme; sigortacı ise riski taşıma borcu altına girer. Sürekli edim doğuran bir sözleşme olan sigorta sözleşmesi, güvene ve azami iyi niyete dayanır. Sigorta sözleşmesinde poliçenin mevcudiyeti, sözleşmeyi şekle tabi sözleşme kılmaz; zira, işbu sözleşme şekle tabi değildir ve poliçe yalnızca ispat aracı olarak kullanılır.

The post Sigorta Hukuku first appeared on Aksaray Avukat İbrahim Tıpırdamaz.